Gohirio Wylfa Newydd: ymateb i benderfyniad Hitachi

Mae’r prosiect i adeiladu gorsaf niwclear Wylfa Newydd wedi’i atal.

Mae’r cwmni Hitachi wedi gohirio yr holl waith ar y cynllun £20 biliwn wedi methiant i ddod i gytundedb ariannol gyda Llywrodaeth y DU.

Dyma rai o’r ymateb i’r cyhoeddiad…

Duncan Hawthorne, Prif Weithredwr, Pŵer Niwclear Horizon

”Rydyn ni wedi dod yn ein blaenau’n dda ar bob agwedd o ddatblygiad y prosiect, gan gynnwys dyluniad y DU o’n hadweithydd a oedd wedi cael ei brofi, datblygu’r gadwyn gyflenwi ac yn enwedig adeiladu sefydliad galluog iawn o bobl dalentog ac ymrwymedig.”

”Rydyn ni wedi bod mewn trafodaethau agos gyda Llywodraeth y DU, ar y cyd â Llywodraeth Japan, ar yr ochr ariannu a’r trefniadau masnachol cysylltiedig ar gyfer ein prosiect ers blynyddoedd. Mae’n ddrwg iawn gennyf ddweud er gwaethaf ymdrechion gorau pawb a fu’n ymwneud â’r gwaith, nid ydym wedi gallu dod i gytundeb sy’n bodloni pawb dan sylw.”

”O ganlyniad byddwn yn atal y gwaith o ddatblygu prosiect Wylfa Newydd, yn ogystal â’r gwaith sy’n ymwneud ag Oldbury, nes bydd modd dod o hyd i ateb. Yn y cyfamser, byddwn yn cymryd camau i leihau ein presenoldeb ond byddwn yn cadw’r opsiwn i ailgydio yn y datblygiad yn y dyfodol.”

”Yn amlwg bydd hyn yn cael effaith fawr ar bawb sy’n ymwneud â’n prosiect. Byddwn yn ceisio lleihau hyn cymaint ag y bo modd wrth i ni symud i’r cam nesaf a byddwn yn dechrau ymgynghori â’n staff ar unwaith ynghylch y goblygiadau. Staff sydd wedi dangos doniau, gwytnwch a phenderfyniad eithriadol i fynd â’r prosiect cymhleth a chyffrous hwn i’r cam yma.”

”Byddwn hefyd yn ymgysylltu’n agos â nifer o randdeiliaid rhyngwladol ac yn y DU sydd wedi cefnogi datblygiad y prosiect yn gryf, yn enwedig cymuned Ynys Môn yng Nghymru a gynrychiolir gan Gyngor Sir Ynys Môn a Llywodraeth Cymru a’r cynrychiolwyr allweddol o amgylch Oldbury.”

”Fel y dangoswyd wrth i ni gwblhau’r Asesiad Dyluniad Generig ar gyfer Adweithydd Dŵr Berwedig Uwch y DU, rwyf yn ffyddiog y gall y dechnoleg chwarae rhan bwysig i helpu i fynd i’r afael â’n hanghenion ynni a diwallu ein targedau o ran newid yn yr hinsawdd.”

”Wylfa Newydd ar Ynys Môn ydy’r safle gorau o hyd ar gyfer datblygu gorsaf niwclear yn y DU ac rydyn ni’n dal wedi ymrwymo i barhau i gyfathrebu â’r Llywodraeth a’n rhanddeiliaid allweddol eraill ynghylch y dewisiadau ar gyfer y dyfodol yn y naill safle a’r llall.”


Arweinydd Cyngor Ynys Môn, y Cynghorydd Llinos Medi

”Rwyf mewn cysylltiad rheolaidd gyda Duncan Hawthorne, Prif Weithredwr Horizon. Mae’r Cyngor yn parhau i weithio’n agos gyda Gweinidog Llywodraeth Cymru, Ken Skates, er mwyn pwyso ar Lywodraeth y DU i sicrhau bod yr oediad yma’n cael ei oresgyn fel ein bod yn llwyddo i greu’r swyddi o safon a’r cyfleoedd i fusnesau, sydd wir eu hangen, am flynyddoedd i ddod.”

”Er hyn, fy mhryder pennaf yw’r effaith gaiff y penderfyniad yma ar ddynion a merched lleol sydd â’u gwaith dan fygythiad nawr oherwydd yr oediad, yn enwedig y rhai sydd wedi eu lleoli ar safle Wylfa Newydd yng Ngogledd yr Ynys.”

Y Cynghorydd Carwyn Jones (Cyngor Ynys Môn) – deilydd portffolio dros Brosiectau Mawr a Datblygiad Economaidd

”Mae’r Wylfa’n parhau’r safle gorau o hyd yn y DU ar gyfer gorsaf bŵer niwclear ac rydym yn fodlon lletya’r datblygiad. Mae’r rhain yn ffactorau allweddol sydd wedi’u cydnabod gan uwch swyddogion Hitachi yn ystod cyfarfodydd wyneb yn wyneb.”

”Fel cyngor, byddwn yn gwneud pob ymdrech posib i weithio gyda Horizon, Hitachi fel perchennog y cwmni, a Llywodraeth y DU a Chymru i sicrhau canlyniadau positif a boddhaol cyn gynted â phosib. Rydym yn parhau’n gefnogol i ddatblygiad newydd yn y Wylfa.”


Albert Owen, AS Ynys Môn (Llafur)

”Mae’r cyhoeddiad yn ergyd fawr i’r economi leol, Cymru a’r DU, ac mae’n rhaid i ni nawr fod yn drylwyr er mwyn symud y prosiect ymlaen i’r cyfeiriad cywir.”

”Rydym wedi bod yn y sefyllfa hon o’r blaen, safle Wylfa yw un o’r safleoedd gorau ar gyfer niwclear newydd. Mae ganddo’r trwyddedau a’r caniatâd yn ogystal â gweithlu hynod fedrus o 400 gan gynnwys prentisiaid.”

”Mae’r prosiect werth biliynau ac mae ganddo botensial mawr i greu rhwng 8000 – 10000 o swyddi adeiladu a channoedd o swyddi hirdymor sy’n talu’n dda. Gallai fod y prosiect mwyaf yng Nghymru sy’n gysylltiedig â Bargen Twf y Gogledd a’i phrosiectau.”

”Rhagwelir hefyd y bydd yn cynhyrchu 6% o drydan carbon isel y DU, mae’n ganolbwynt i Strategaeth Ddiwydiannol Niwclear Llywodraeth y DU ac mae ganddo botensial anferthol o ran cadwyn gyflenwi.”

”Mae felly’n hanfodol bod Llywodraeth y DU yn cydweithio â Llywodraeth Cymru, yr awdurdod lleol, undebau a rhanddeiliaid eraill i ddod o hyd i ddatblygwr i fwrw ymlaen â’r prosiect gyda chymorth uniongyrchol.’

”Ym mis Mehefin 2018 dywedodd yr Ysgrifennydd Gwladol ei fod yn enghraifft wych o gydweithio’n fewnol ac yn fyd-eang ac yn allweddol i Fargen y Sector Niwclear.”

”Mae gan Lywodraeth y DU a’r cwmni Hitachi gyfrifoldeb i droi’r gohiriad hwn yn gyfle parhaus sydd o fudd i’r gymuned leol, y wlad yn ehangach a’n diogelwch ynni. Byddaf yn cydweithio â’r holl randdeiliaid i sicrhau bod hyn yn digwydd.”

Rhun ap Iorwerth, AC Ynys Môn (Plaid Cymru)

”Heddiw rydw i’n meddwl am y staff a’r prentisiaid sydd eisoes yn cael eu cyflogi gan brosiect Wylfa Newydd ar Ynys Môn. Mae’n gyfnod pryderus iawn iddyn nhw. Ond rwyf yn meddwl hefyd am y rheini sydd wedi selio’i gobeithion ar gael eu cyflogi yno yn y dyfodol.”

”Rŵan mae’n rhaid i ni edrych ar ffyrdd o symud ymlaen. Mae angen i Lywodraeth Prydain ddangos os ydyn nhw o ddifri am gefnogi Wylfa. Does dim llawer wedi dod o’u gweithredoedd hyd yma. Dyna fy neges i Ysgrifennydd Gwladol Cymru a byddaf yn gofyn iddo drosglwyddo’r neges honno i’r Prif Weinidog a’i gyd-weithwyr Cabinet mewn cyfarfod ffôn sydd wedi ei drefnu bore ‘ma.”

”Rydw i eisoes wedi galw am weithredu brys gan Lywodraeth Cymru. Gosodais gwestiwn amserol yn y Cynulliad ddoe, ac fe wnes i achos dros fuddsoddiad sylweddol pellach i sgiliau, isadeiledd ac i ddenu gweithgaredd economaidd newydd i Ynys Môn, yn enwedig gogledd yr ynys.”

”Ar hyn o bryd mae llu o brosiectau cyffrous eraill yn mynd rhagddynt yma ym Môn, yn y sector ynni adnewyddol ac ym Mharc Gwyddoniaeth Menai. Ond oherwydd maint prosiect Wylfa, gyda dros 800 o swyddi hir dymor, a chyflogau da, bydd bwlch sylweddol yn economi’r ynys, yn enwedig os bydd y gohiriad yma yn un hir dymor.”


Datganiad gan PAWB (Pobl Atal Wylfa B / People Against Wylfa B)

”Mae PAWB (Pobl Atal Wylfa B) yn croesawu penderfyniad cwmni Hitachi i rewi eu prosiect i godi atomfa yn yr Wylfa. Mae’n ergyd fawr i’r prosiect ac yn rhyddhad i bob un ohonom sy’n poeni am ddyfodol ein hynys, ein gwlad, ein hiaith, yr amgylchedd ac yn wir am ynni adnewyddadwy.”

”Rhybuddiodd PAWB ers blynyddoedd fod y costau ynglŷn â phrosiect Wylfa yn debygol o fod yn faen tramgwydd angheuol i’r prosiect, ond cawsom ein hanwybyddu. O ganlyniad buddsoddwyd miliynau o arian trethdalwyr Ynys Môn, Cymru a’r Deyrnas Unedig yn hyrwyddo Wylfa B. Yn ogystal buddsoddwyd cyfalaf gwleidyddol, a gwelwyd methiant i drafod yn aeddfed y prosiect heblaw yn nhermau swyddi ac arian.”

”Gwaddol hyn yw fod dros ddegawd wedi ei wastraffu ar Wylfa, ac ychydig iawn o gynllunio economaidd amgen wedi digwydd. Addawyd swyddi i’n pobl ifanc ar seiliau simsan. Difethwyd tir da i greu isadeiledd i gefnogi’r diwydiant.”

”Bellach, mae’n bryd i wleidyddion a swyddogion Llywodraethau y Deyrnas Gyfunol, Llywodraeth Cymru ac Ynys Môn syrthio ar eu bai. Mae Cymru yn gyforiog o adnoddau naturiol y gellir eu defnyddio i greu dyfodol ynni disglair a chynaliadawy, ac uwchlaw popeth creu mwy o swyddi mewn llai o amser nag a fyddai Wylfa yn ei wneud.”

”Mae’n amlwg fod yr holl gynllunio economaidd ym Môn, Gwynedd ac ar draws Gogledd Cymru wedi ei seilio ar y ragdybiaeth fod Wylfa B yn mynd i ddigwydd. Ni ddylai’r rhai a fu’n rhan o’r gwaith hwn dros y degawd diwethaf fod yn cymryd rhan mewn llunio cynllun economaidd credadawy ar gyfer ein pobl a’n cymunedau. Mae’n gwbl amlwg na ddylem edrych i gyfeiriad corfforaethau mawr rhyngwladol sydd heb ymlyniad na gwerthfawrogiad o natur ein cymunedau am ddyfodol cynaliadwy i’n pobl.”

”Galwn ar Gynghorau Sir Gwynedd ac Ynys Môn i adolygu eu Cynllun Datblygu Lleol Ar y Cyd ar fyrder gan fod y cynllun hwnnw’n seiliedig ar y gamdybiaeth y byddai Wylfa B yn digwydd. Galwn arnynt i lunio cynllun cwbl newydd heb unrhyw gefnogaeth i ddatblygiadau niwclear ychwanegol yng ngogledd orllewion Cymru. Mae’n amlwg fod yr un diffyg diddordeb gan y sector breifat mewn buddsoddi yn y dechnoleg adweithyddion modiwlaidd SMR, ac mai ffolioneb llwyr fyddai gwastaffu arian trethdalwyr a blynyddoedd ychwanegol i ddilyn y freuddwyd ffol honno.”

”Galwn hefyd ar atal proses yr Arolygiaeth Gynllunio sy’n mynd rhagddi ar hyn o bryd i baratoi’r ffordd ar gyfer rhoi Gorchymyn Cydsynio Datblygu i Horizon fwrw ymlaen gyda chynllunb Wylfa B. Ni ddylai ceiniog ychwanegol o arian cyhoeddus gael ei wario ar y broses hirwyntog hon o asesu eliffantod gwyn Hitachi.”

Leave A Reply

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

MônFM

Eich Gorsaf, Eich Llais / Your Station, Your Voice