Eisteddfod yr Urdd: enillydd y Goron o Ben Llŷn

Urdd Gobaith Cymru

Mae awdur o Ben Llŷn gyda chyflwr meddygol prin wedi ennill yr Goron yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd.

Sioned Erin Hughes o Boduan, ger Pwllheli, sydd wedi cipio’r prif wobr am ddarn o ryddiaith ar y thema ‘Terfysg’.

Ond ni allai Erin fod yn bresennol i dderbyn ei choron yn seremoni ddydd Gwener yn Llanelwedd oherwydd Myasthenia Gravis, sy’n ymyrryd ar y cyswllt rhwng y nerfau a’r cyhyrau.

Yn ôl y trefnwyr, roedd hi’n gwylio’r seremoni ar y teledu gyda’i theulu a pan fydd ei hiechyd yn gwella, fydd yr Urdd yn trefnu seremoni arall. Yn ei habsenoldeb fe gyflwynwyd ei choron, i’w darlithydd, yr Athro Gerwyn Williams.

Ysgrifennwyd ei straeon fer, Du a Gwyn a Dau Aderyn, dan y ffugenw o ‘Melyn’. Dywedodd y beirniaid Catrin Beard a Lleucu Roberts: ”Mae canfod y darn arbennig hwnnw bob amser yn wefr, ond mae derbyn sawl darn rhagorol, gwreiddiol, aeddfed a safonol eu mynegiant yn brofiad prin, i’w drysori. Mae’n bleser cael dweud mai dyma ddigwyddodd eleni.”

Llwydda Melyn i daro’r darllenydd yn ei dalcen gyda’r disgrifiadau o ymweliadau Du, ac mae dyfodiad telynegol Gwyn fel y lloer i oleuo’r noson dywyll yn drawiadol. Ceir yr un safon yn yr ail stori, Dau Aderyn, sy’n sôn am fab a’i fam yn gwylio dyn yn neidio o un o’r ddau dŵr a ddisgynnodd yn Efrog Newydd.”

”Gŵyr y llanc mai ei dad sy’n syrthio, ac effaith y gwybod enbyd hwn ar y fam yw craidd y stori. Mae’r ddrama’n datblygu fesul eiliad wrth i amser arafu, ond ar wyneb ei fam y mae’r ddrama i’r mab wrth edrych yn ôl.”

Cafodd ei haddysg gynradd yn Ysgol Pont-y-Gôf, ac yna addysg uwchradd yn Ysgol Botwnnog a Choleg Merion Dwyfor. Mae bellach newydd orffen ei hail flwyddyn ym Mhrifysgol Bangor, lle mae’n astudio’r Gymraeg a Chymdeithaseg.

Gan enwi Aled Jones Williams, Sonia Edwards a Lleucu Roberts fel rhai o’i dylanwadau mwyaf, mae Erin yn dweud bod ei dyled yn enfawr i’w hathrawon a’i darlithwyr Cymraeg am eu hanogaeth ddiflino ar hyd y blynyddoedd.

Mewn datganiad, dywedodd Erin: ”Mae ‘diolch’ yn teimlo’n air mor fach i gynnal y mawredd rydw i yn ei deimlo ar hyn o bryd, ond diolch yn yr un modd.”

Dywedodd meistr y ddefod, Elin Havard, o’r llwyfan: ”Mae hon wedi bod yn ddefod wahanol, ond yr un yw’r clod i’r enillydd. A phan fydd Erin wedi gwella, fe fydd yr Urdd yn trefnu seremoni yn y dyfodol er mwyn ei hanrhydeddu.”

Bydd Eisteddfod yr Urdd yn dod i ben ar dydd Sadwrn gyda cystadlaethau diwethaf yn y Pafiliwn a gig ar y Maes gan gynnwys Candelas, Yr Eira, Y Cledrau a Serol Serol.

Bydd yr ŵyl yn dychwelyd i Canolfan Mileniwm Cymru ym Fae Caerdydd yn 2019.

MônFM

Eich Gorsaf, Eich Llais / Your Station, Your Voice