Canser y coluddyn: gwraig Irfon Williams yn codi ymwybyddiaeth

BIPBC

Mae gweddw Irfon Williams yn annog eraill i fod yn fwy ymwybodol o arwyddion y clefyd fel rhan o Fis Ymwybyddiaeth Canser y Coluddyn.

Collodd Becky Williams o Fangor, ei gŵr yn ddim ond 46 mlwydd oed, tair blynedd yn dilyn diagnosis o ganser y coluddyn datblygedig.

Yn ôl Bowel Cancer UK, caiff dros 2,500 o bobl dan 50 oed ddiagnosis o Ganser y Coluddyn yn flynyddol, gyda 48% o gynnydd ers 2004.

Meddai Becky: “Cafodd Irfon ddiagnosis o ganser y coluddyn o fewn deufis iddo gael y symptomau arwyddocaol cyntaf.”

”Er i ni amau bod rhywbeth mawr o’i le, mae clywed diagnosis o ganser a hwnnw’n ddatblygedig yn sioc enfawr, ac roeddem yn teimlo bod bywyd wedi cael ei droi wyneb i waered.”

BIPBC

Er mwyn gwneud rhywbeth cadarnhaol a rhoi rhywbeth yn ôl i’r GIG, lansiodd Irfon ymgyrch #teamirfon yn fuan ar ôl cael diagnosis, gan godi dros £150,000 i gefnogi cleifion Uned Alaw yn Ysbyty Gwynedd, drwy Awyr Las, elusen GIG gogledd Cymru. Helpodd yr ymgyrch hwn iddo ef a’i deulu i ddygymod â’i sefyllfa ac i wynebu bywyd bob dydd.

Ar ddiwedd 2016, cafodd y teulu’r newyddion ysgytwol bod canser Irfon wedi gwasgaru i’w ysgyfaint a’r abdomen, a bum mis yn ddiweddarach, bu farw ar 31 Mai 2017.

Ychwanegodd Becky: “Nid oedd canser y coluddyn yn un roeddwn i wedi clywed llawer amdano, a chredaf fod hyn yn sgil y stigma mawr sy’n gysylltiedig â hyn wrth siarad am arferion toiled a’r coluddyn.”   

“Mae angen creu mwy o ymwybyddiaeth ymysg y genhedlaeth iau ynghylch y clefyd hwn yn benodol. Nid yw newid mewn arferion y coluddyn yn rhywbeth i greu embaras nac i’w anwybyddu, oherwydd gall fod yn arwydd o rywbeth mwy difrifol.”

”Bu’n sioc enfawr pan gafodd Irfon ddiagnosis, oherwydd nid oedd unrhyw hanes teulu o ganser y coluddyn, ac roedd Irfon yn ddyn ifanc iach a ffit.

”Mae canser yn debyg i gar sglefrio, ni allwch gamu oddi ar y daith, gall fod yn flinedig dros ben, ac mae’r clefyd yn llechu yn rhywle bob awr o’r dydd.”

”Roedd Irfon yn benderfynol byddai bywyd y teulu’n parhau fel arfer, felly roeddem yn awyddus i beidio gadael i ganser amharu arnom rhag mwynhau bywyd, ond roedd hyn yn her a hanner ar brydiau.”

Yn dilyn y golled enfawr, penderfynodd Becky i ddefnyddio’i phrofiad i helpu eraill, ac mae hi wedi bod yn gweithio gyda Bowel Cancer UK i godi ymwybyddiaeth.

Meddai Becky: ”Rwyf wedi gweithio gyda Bowel Cancer UK i gefnogi eu hymrych ‘Never too Young’.”

”Mae’r ymgyrch yn anelu at godi ymwybyddiaeth o symptomau canser y coluddyn a gwaredu ar y syniad mai canser sy’n effeithio ar bobl hŷn yn unig yw canser y coluddyn – nid ydych byth yn rhy ifanc i’r clefyd.”

”Gwyddom os bydd diagnosis cynnar, mae canlyniadau triniaethau canser y coluddyn yn llawer gwell, felly mae’n hynod bwysig i unrhyw un sy’n cael unrhyw symptom fynd i weld eu meddyg.”


Leave A Reply

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

MônFM

Eich Gorsaf, Eich Llais / Your Station, Your Voice